Genel saldırı tipleri: işletmenizi tehdit eden siber saldırı türleri

Siber saldırılar tek bir yöntemden ibaret değil; saldırganın hedefi, bütçesi ve sabır seviyesine göre değişen geniş bir araç seti var. Bu rehberde sahada en sık karşılaştığımız saldırı türlerini; nasıl çalıştıklarını, nasıl fark edileceklerini ve her birine karşı temel korunma yolunu özetledik. Teknik ekibiniz olmasa bile bu listeyi bir kontrol çerçevesi olarak kullanabilirsiniz.

Hızlı bakış

1. Phishing (oltalama)

Saldırgan; banka, kargo şirketi, Microsoft/Google veya yöneticiniz kılığında sahte e-posta, SMS ya da mesaj gönderir. Amaç sizi sahte bir giriş sayfasına çekip parolanızı çalmak veya zararlı ek açtırmaktır. Günümüzde yapay zekayla yazılmış, dilbilgisi hatasız ve şirketinize özel (spear phishing) örnekleri çok arttı. Korunma: MFA'yı her yerde açın, SPF/DKIM/DMARC kayıtlarını doğru kurun, çalışanlara düzenli farkındalık eğitimi verin, şüpheli mailde bağlantıya tıklamadan adresi kontrol edin.

2. Fidye yazılımı (ransomware)

Zararlı yazılım dosyalarınızı şifreler ve açmak için ödeme ister; modern gruplar ayrıca veriyi dışarı sızdırıp yayınlamakla tehdit eder (çifte şantaj). Genellikle phishing, açık RDP veya yamalanmamış bir açıktan girer. Korunma: 3-2-1 yedekleme kuralı, ağdan izole/immutable yedek kopyası, düzenli geri dönüş testi, EDR kullanımı ve hızlı yama. Ödeme yapmak verinin geri geleceğini garanti etmez.

3. TDE suistimali (sessiz fidye)

Zararlı yazılım kullanmadan, veritabanınızın kendi şifreleme özelliğini (TDE) saldırganın sertifikasıyla açıp anahtarı alması ve aylarca beklemesidir; yedekleriniz sessizce geri açılamaz hale gelir. Ayrıntısı için TDE yazısımıza bakın.

4. DDoS (dağıtık hizmet engelleme)

Binlerce cihazdan (botnet) sitenize/sunucunuza aşırı istek gönderilerek hizmet kullanılamaz hale getirilir. Amaç fidye, rakip zararı veya dikkat dağıtma olabilir. Korunma: CDN ve DDoS koruması olan bir altyapı, hız sınırlama (rate limit), gereksiz portların kapatılması ve olay müdahale planı.

5. SQL Injection

Web formlarına beklenen veri yerine SQL komutu gönderilerek veritabanının okunması, değiştirilmesi veya silinmesidir; en eski ama hâlâ en etkili web açıklarındandır. Korunma: parametreli sorgular, girdi doğrulama, en az yetkili veritabanı kullanıcısı ve WAF.

6. XSS (siteler arası betik çalıştırma)

Saldırgan, sitenize başka ziyaretçilerin tarayıcısında çalışacak zararlı JavaScript yerleştirir; oturum çerezleri çalınabilir, kullanıcılar sahte sayfalara yönlendirilebilir. Korunma: çıktı kodlaması (output encoding), içerik güvenlik politikası (CSP) ve güncel framework kullanımı.

7. Zero-day ve bilinen açıkların istismarı

Zero-day, üreticinin henüz yamalamadığı açığın kullanılmasıdır; pratikte asıl hasarı, yaması çıktığı halde uygulanmamış bilinen açıklar verir — örneğin bugün duyurulan PHP2Shell açıklarında olduğu gibi. Korunma: envanter yönetimi, kritik yamalarda 24–72 saatlik uygulama disiplini ve internete açık servislerin düzenli taraması.

8. Brute force ve credential stuffing

Otomatik araçlarla milyonlarca parola denenmesi ya da başka sitelerden sızmış e-posta/parola çiftlerinin sizin sistemlerinizde denenmesidir. Parola tekrarı bu saldırıyı ölümcül yapar. Korunma: benzersiz parolalar + parola yöneticisi, MFA, deneme sayısı kilidi ve sızıntı veritabanı kontrolleri.

9. Man-in-the-Middle (aradaki adam)

Saldırgan, özellikle güvensiz Wi-Fi veya ele geçirilmiş ağ ekipmanı üzerinden trafiğin arasına girip veriyi dinler/değiştirir. Korunma: her yerde TLS (HTTPS), kurumsal VPN, halka açık ağlarda hassas işlem yapmama ve ağ ekipmanlarının güncel tutulması.

10. Zararlı yazılımlar: trojan, keylogger, RAT

Kullanışlı görünen bir programın içine gizlenmiş zararlılar; tuş kaydediciler parolalarınızı, uzaktan erişim araçları (RAT) bilgisayarınızı saldırgana teslim eder. Korunma: yalnızca güvenilir kaynaktan yazılım, uygulama izin listeleri, güncel EDR/antivirüs ve macro gibi riskli özelliklerin kısıtlanması.

11. Sosyal mühendislik ve BEC (iş e-postası dolandırıcılığı)

Teknik açıktan çok insanı hedef alır: "genel müdür" gibi davranıp acil ödeme isteyen mailler, telefonda IT ekibi taklidi, sahte tedarikçi IBAN değişikliği bildirimleri. Korunma: ödeme/IBAN değişikliklerinde ikinci kanaldan doğrulama, dört göz ilkesi ve "acil + gizli" taleplerine otomatik şüpheyle yaklaşma kültürü.

12. Tedarik zinciri saldırıları

Kullandığınız bir yazılımın, eklentinin veya hizmet sağlayıcının ele geçirilmesiyle size ulaşılmasıdır; güven duyduğunuz güncelleme kanalı zararlıyı içeri taşır. Korunma: kritik sağlayıcılarda güvenlik değerlendirmesi, güncellemeleri kontrollü uygulama, en az yetki ve ağ segmentasyonu.

13. İç tehdit (insider)

Memnuniyetsiz bir çalışan veya yetkisi kötüye kullanılan bir hesap; saldırı dışarıdan değil içeriden gelir. Korunma: rol bazlı en az yetki, görevler ayrılığı, merkezi loglama ve işten ayrılışta aynı gün hesap kapatma disiplini.

14. Cryptojacking ve botnet'e katılma

Sisteminiz ele geçirilip fark etmeden kripto para madenciliğinde veya başkalarına saldıran bir botnet'in parçası olarak kullanılır; faturayı ve performansı siz ödersiniz. Ani CPU artışı ve açıklanamayan trafik tipik belirtisidir. Korunma: kaynak izleme (monitoring), gereksiz servislerin kapatılması ve güncel sistemler.

15. APT (hedefli, uzun süreli sızma)

Devlet destekli veya organize grupların belirli bir hedefe aylarca, sessizce içeride kalarak bilgi toplamasıdır. Her işletme hedef değildir ama tedarikçisi olduğu büyük kurumlar üzerinden dolaylı hedef olabilir. Korunma: katmanlı güvenlik, SIEM ile merkezi izleme, tehdit avcılığı ve olay müdahale planı.

Ortak payda: çoğunu aynı temeller durdurur

• MFA her yerde; benzersiz ve güçlü parolalar
• Kritik yamaları günler içinde uygulama disiplini
• Test edilmiş, izole yedek ve felaket kurtarma planı
• En az yetki, ağ segmentasyonu, merkezi loglama ve izleme
• Çalışan farkındalığı: saldırıların çoğu hâlâ bir tıklamayla başlıyor

Bu temellerden hangilerinin sizde eksik olduğunu birlikte çıkaralım isterseniz; keşif görüşmesi için iletişim sayfamızdan bize ulaşın.

← Blog'a dön